بررسی عمل و شخصیت حقوقی وقف و شرایط صحت آن

بررسی عمل و شخصیت حقوقی وقف و شرایط صحت آن

شرایط و شخصیت حقوقی وقف
شرایط حقوقی وقف
شخصیت حقوقی وقف
دانلود پایان نامه وقف
بررسی عمل حقوقی منشاء وقف
شرایط صحت وقف
شرایط مال موقوفه
شرایط اداره وقف
شرایط تبدیل وقف
شرایط پایان وقف

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی عمل و شخصیت حقوقی وقف و شرایط صحت آن

 

 

 

چکیده:

در این تحقیق ابتدا به بررسی عمل حقوقی منشاء وقف می‌پردازیم. سپس شرایط صحت وقف را بررسی خواهیم کرد که از جمله شرایط وقف، موقوف علیه و شرایط مال موقوفه نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.و در نهایت نیز شخصیت حقوقی وقف را بررسی می‌کنیم. 

 

در رابطه با ماهیت حقوقی عمل منشاء وقف میان فقها و حقوقدانان اختلاف است. نظرات فقها را می‌توان به سه دسته‌ی اصلی تقسیم نمود: گروهی از فقها که وقف را ایقاع می‌دانند گروهی که وقف خاص را عقد و وقف عام را ایقاع می‌دانند ودر آخر نیز دسته ای از فقها که وقف را به طور مطلق عقد می‌دانند. در اینجا به اختصار به برخی از استدلالات طرفداران هر نظریه خواهیم پرداخت.

دسته اول فقها معتقدند که قبولی در وقف به طور مطلق (چه در وقف عام و چه در وقف خاص) لازم نیست و وقف نوعی ایقاع است. در این میان می‌توان به منطق بحرایی در حدائق، صاحب مفتاح الکرامه، کاشف الغطاء و در بین فقهای معاصر نیز به آیت الله خویی وامام خمینی اشاره داشت. وجه مشترک استدلالات فقها در این راستا را می‌توان بدین شرح خلاصه کرد که اولاً اصل عدم اشتراط قبول است، ثانیاً وقف صرف فک ملک بوده و تملیک نیست تا نیازی به قبولی کسی داشته باشد و در آخر هم باید گفت روایات مربوط به وقف خالی از لزوم قبولی است. محقق بحرایی در این زمینه به روایات متعدد اشاره نموده‌اند که در همگی معصوم در مقام بیان احکام وقف بوده است و با این حال ذکری از لزوم قبول به میان نیاورده است. 

گروه دوم فقها معتقدند که وقف خاص عقد بوده که در نتیجه در آن قبولی لازم است ولی انعقاد وقف عام نیاز به قبولی نداشته و در نتیجه عقد نمی‌باشد. در این جا می‌توان به قول علامه حلی در کتاب قواعد اشاره داشت که پس از تعریف کلی وقف به عقدی که مفید «تحبیس الاصل و تسبیل المنفعه» می‌باشد در ادامه بحث خود با اشاره به قسم دوم وقف عنوان می دارند که: «ولو کان الوقف علی المصالح لم یشترط القبول» 

 

شهید ثانی در شرح لمعه با ذکر این مطلب که ظاهر از عبارت شهید اول عدم اشتراط قبول در هیچ یک از اقسام وقف است اضافه می‌کند که قول بهتر آن است که اگر وقف برای کسی باشد که نسبت به او امکان قبول وجود دارد، قبول را شرط بدانیم و چنین وقفی را از عقود به شمار آوریم زیرا «داخل کردن مالی در ملکیت دیگری منوط به رضایت او می‌باشد»  سپس در ادامه می‌فرماید «اگروقف بر مصلحت عامه یا افراد غیرمحصور باشد مانند فقراء قبول شرط نیست اگرچه ممکن است این وقف از جانب حاکم مورد قبول واقع شود» 

از فقهای دیگری که با این تفکیک موافقند می‌توان به فیض کاشانی و علامه در تذکره و در میان فقها معاصر، ابوالحسن اصفهانی و آیت الله گلپایگانی رااشاره کرد.  آیت الله سید حسینی عاملی در مفتاح الکرامه فی شرح القواعد العلامه در ذیل نظر علامه در این رابطه توضیح می‌دهند که: «در وقف بر جهات خاص همانند فرد معین یا جماعت معین، چون عقد است و ایجاب و قبول هم در آن امکان دارد همانند سایر عقود به قبول نیاز دارد اما در وقف بر جهات عام، وقف فک ملک است و به خدای متعال منتقل می‌شود لذا قبول ممکن نیست و در نتیجه شرط هم نیست» 

دسته‌ی سوم فقها که از جمله می‌توان به آخوند خراسانی اشاره داشت معتقدند که وقف عقد است و قبولی در هر دو نوع وقف خاص و عام لازم است. آخوند خراسانی مسأله را بدین شرح توضیح می‌دهد که دلیلی بر فرق گذاشتن میان وقف خاص و وقف عام به دلیل عدم امکان قبولی برای وقف عام وجود ندارد و اصل لزوم قبولی به طور مطلق است و با وجود حاکم و آنچه در حکم آن است امکان قبولی  برای وقف عام نیز میسر است. 

 

در حقوق ایران نیز در این زمینه بحث‌هایی صورت گرفته است. قانون مدنی ایران وقف را در جلد اول قانون یعنی اموال آورده است و در تعریفی که از آن در ماده 55 ارائه داده است به واژه عقد اشاره‌ای نداشته منتها در ماده 56 چنین مقرر داشته است: «وقف واقع می‌شود به ایجاب از طرف واقف به هر لفظی که صراحتاًدلالت بر معنی آن کند و قبول طبقه اول از موقوف علیهم یاقائم مقام قانونی آنها در صورتی که محصور باشند مثل وقف بر اولاد و اگر موقوف علیهم غیرمحصور یا وقف بر مصالح عامه باشد در این صورت قبول حاکم شرط است» 

ملاحظه می‌شود که با توجه به اشتراط قبولی در انعقاد وقف در قانون مدنی ایران، وقف چه عام و چه خاص نوعی عقد شناخته شده است و در واقع از نظر گروه سوم فقها که شرح آن گذشت پیروی شده است. 

 

حقوقدانان ایران نیز نظرهای متفاوتی را در این باره بیان کرده‌اند. برخی در تعریف وقف صراحتاً آن را عقد دانسته‌اند و وقف خاص را وقفی دانسته‌اندکه در آن موقوف ملک موقوف علیهم می‌شود.  برخی نیز معتقدند هیچ ضرورتی ندارد تا تمامی تغییرات در مالکیت را در قالب عقد توجیه کنیم و بهترین توجیه برای ساختار وقف آن است که آن را عقد الحاقی بدانیم. در واقع هرچند وقف با تراضی واقع می‌شود و قانونگذار قالب عقد را برای ایجاد این سازمان حقوقی برگزیده است، عقد وقف «از جهت آثار در شمار سازمانهای حقوقی است. زیراهمین که تأسیس شود، حاکمیت اراده طرفین بر آن قطع می‌گردد و تنها قانون و اساسنامه وقف بر آن حکومت دارد در حالی که عقد ساخته‌ی تراضی طرفین است و این سبب ارادی می‌تواند آن را منحل سازد یا آثار و شروط آن را تغییر دهد. شاید نویسندگان قانون مدنی نیز با ملاحظه همین اشکال‌ها، وقف را در زمره عقود معین نیاورده‌اند و آن را در فصل حق انتفاع بحث کرده‌اند.» 

چنانچه وقف را عقد بدانیم باید در نظر داشت که موقوف علیهم آنچه را که مدنظر واقف است قبول می‌کند. این مسأله حتی در نمونه‌های وقف نامه نیز قابل مشاهده است که گویی نوعی ایقاع بوده و سندی یک طرفه در حال تنظیم است. در عقد وقف، اراده واقف حاکم است و این مسأله از احادیث مربوط به وقف نیز قابل برداشت است. برای مثال می‌توان به روایت «الوقوف تکون علی حسب ما یوقفها اهلها»  اشاره داشت. بر این اساس وقف تابع شرایطی است که واقف مقرر نموده وآنچه از قصد وی دانسه می‌شود یا از عرف فهمیده می‌شود. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

منشاء وقف

شرایط وقف

شخصیت حقوقی وقف

 

 

 

 

فهرست مطالب

شرایط و شخصیت حقوقی وقف 1

 

مبحث اول: عمل حقوقی منشأ وقف 3

 

مبحث دوم: شرایط صحت وقف 6

گفتار اول: شرایط انعقاد وقف 6

بند اول: تراضی 7

بند دوم: قبض 7

بند سوم: جهت مشروع 8

گفتار دوم: شرایط واقف و موقوف علیه 9

بند اول: واقف 10

بند دوم: موقوف علیه 11

گفتار سوم: شرایط مال موقوفه 11

بند اول: تعریف مال و مالیت 11

بند دوم: شرایط مال موقوفه در فقه شیعه و فروعات آن 16

الف)شرایط مال موقوفه در فقه شیعه 16

ب)وقف کلی 19

ج)وقف منفعت 20

د)وقف دین 21

ه)وقف مالیت و وقف پول 21

ی)وقف مال مشاع 26

بند سوم: شرایط مال موقوفه در حقوق ایران 26

 

مبحث سوم:شخصیت حقوقی وقف 29

گفتار اول: تعریف شخصیت حقوقی 29

گفتاردوم: شخصیت حقوقی در فقه شیعه 30

گفتار سوم: شخصیت حقوقی وقف در فقه شیعه 33

گفتار چهارم: شخصیت حقوقی وقف در حقوق ایران 35

 

مبحث چهارم: شرایط اداره، تبدیل و پایان وقف 39

گفتار اول: اداره وقف 40

گفتار دوم: فروش و استبدال مال موقوفه 41

گفتار سوم: پایان وقف 44

فهرست منابع 45

 

 

 

  • فصل سوم پاورپوینت تئوری و طراحی سازمان با عنوان محیط خارجی

    فصل سوم پاورپوینت تئوری و طراحی سازمان با عنوان محیط خارجی پاورپوینت در مورد تئوري و طراحي سازمان دانلود پاورپوینت تئوري و طراحي سازمان پاورپوینت محیط خارجی دانلود پاورپوینت محیط خارجی رفتن به سايت اصلي دانلود فصل سوم پاورپوینت تئوری و…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق سوگیری توجه در اضطراب اجتماعی

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق سوگیری توجه در اضطراب اجتماعی مبانی نظری سوگیری توجه در اضطراب اجتماعی ادبیات نظری سوگیری توجه در اضطراب اجتماعی چارچوب نظری سوگیری توجه در اضطراب اجتماعی فصل دوم پایان نامه سوگیری توجه در اضطراب اجتماعی…

  • دانلود پاورپوینت تولید در کلاس جهانی

    دانلود پاورپوینت تولید در کلاس جهانی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تولید در کلاس جهانی جهت رشته مدیریت در 15 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش         توليد در…

  • پروژه متره و برآورد ساختمان 3 طبقه

    پروژه متره و برآورد ساختمان 3 طبقه پروژه متره متره و برآورد متره ساختمان سه طبقه متره و برآورد ساختمان سه طبقه پروژه مهندسی عمران برآورد کامل ساختمان رفتن به سایت اصلی       این فایل شامل متره و…

  • کتاب نظریه صف مدرس یزدی به همراه حل المسائل

    کتاب نظریه صف مدرس یزدی به همراه حل المسائل رفتن به سايت اصلي کتاب نظریه صف مدرس یزدی به همراه حل المسائل فایل اول خود کتاب به تعداد 136 صفحه pdf - ( دویست و شصت صفحه کامل کتاب )…

  • پاورپوینت وضعيت دادن به بيمار و خطرات همراه آن

    پاورپوینت وضعيت دادن به بيمار و خطرات همراه آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت وضعيت دادن به بيمار و خطرات همراه آن جهت رشته ی پزشکی در قالب 74 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع…

  • تحلیل دینامیکی غیرخطی برآورد لرزه ای تعیین نقصهای سازه های CBF

    تحلیل دینامیکی غیرخطی برآورد لرزه ای تعیین نقصهای سازه های CBF پایان نامه مهاربندهای همگرا پایان نامه بادبندهای همگرا تعیین نقصهای مهاربندهای همگرا برآورد لرزه ای مهاربندهای همگرا رفتار و عملکرد مهاربندهای همگرا دانلود پایان نامه تحلیل دینامیکی غیرخطی سازه…

  • آموزش نوشتن و تدریس حرف د فارسی کلاس اول ابتدایی

    آموزش نوشتن و تدریس حرف د فارسی کلاس اول ابتدایی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش تدریس حرف د به کودکان کلاس اول ابتدایی در قالب 14 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت…

  • پاورپوینت روش بديعه پردازی و اصول آن

    پاورپوینت روش بديعه پردازی و اصول آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت روش بديعه پردازی و اصول آن جهت رشته روانشناسی در قالب 18 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • دانلود پاورپوینت حسگرهای به کار رفته در مبدل ها

    دانلود پاورپوینت حسگرهای به کار رفته در مبدل ها پاورپوینت حسگر پاورپوینت مبدل ها پاورپوینت حسگرهای به کار رفته در مبدل ها رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت حسگرهای به کار رفته در مبدل ها در قالب 47 اسلاید و با فرمت pptx بصورت…

  • پروپوزال استقرار و پیاده سازی مدیریت دانش در شرکت

    پروپوزال استقرار و پیاده سازی مدیریت دانش در شرکت کلمات کلیدی : پروپوزال مدیریت دانش دانلود پروپوزال مدیریت دانش نمونه پروپوزال مدیریت دانش پروپوزال در مورد مديريت دانش دانلود نمونه پروپوزال مدیریت دانش پروپوزال مدیریت دانش در شرکت پروپوزال استقرار…

  • مقاله اجزای گیاهان

    مقاله اجزای گیاهان گیاهان اجزای سازنده گیاهان وظیفه هر بخش گیاهان دانلود مقاله اجزای گیاهان سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل انجام پروژه و پایان نامه رشته کشاورزی fileina فروشگاه ساز فایل…

  • پاورپوینت فصل اول کتاب مبانی مدیریت دولتی تألیف دکتر علی اصغر پورعزت با موضوع فهم اداره و حکمرانی

    پاورپوینت فصل اول کتاب مبانی مدیریت دولتی تألیف دکتر علی اصغر پورعزت با موضوع فهم اداره و حکمرانی کلمات کلیدی : دانلود رایگان پاورپوینت فصل اول کتاب مبانی مدیریت دولتی تألیف علی اصغر پورعزت با موضوع فهم اداره و حکمرانی…

  • تاریخچه بورس اوراق بهادار

    تاریخچه بورس اوراق بهادار بورس همکاری در بورس بورس اوراق بهادار سازمان کارگزاران بورس دانلود مقاله تاریخچه بورس اوراق بهادار شرایط پذیرش بورس اوراق بهادر شیوه معامله در بورس تهران خرید مقالات اقتصاد سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری…

  • پروپوزال بررسی تاثیر مدیریت دانش بر موفقیت اجرای مدیریت ارتباط با مشتری

    پروپوزال بررسی تاثیر مدیریت دانش بر موفقیت اجرای مدیریت ارتباط با مشتری پروپوزال مدیریت دانش پروپوزال مدیریت ارتباط با مشتری عوامل موثر بر مدیریت ارتباط با مشتری مدیریت ارتباط با مشتری در بانک صادرات عوامل کلیدی موفقیت مدیریت ارتباط با…

  • پایان نامه بررسی روند ثبت الکترونیکی اسناد

    پایان نامه بررسی روند ثبت الکترونیکی اسناد کلمات کلیدی : پایان نامه ثبت اسناد مزایا ثبت الکترونیکی اسناد چالش های ثبت الکترونیکی اسناد پایان نامه روند ثبت الکترونیکی اسناد ثبت الکترونیکی در دفاتر اسناد رسمی روند ثبت الکترونیکی اسناد در…

  • روش جدید مدل سازی مجازی ساختارهای مایكروویو در FDTD

    روش جدید مدل سازی مجازی ساختارهای مایكروویو در FDTD ساختار مایكروویو مدل سازی مجازی پاسخ پهن باند FFT FDTD رفتن به سایت اصلی

  • خلاصه کتاب + جزوه دست نویس فلسفه حسابرسی

    خلاصه کتاب + جزوه دست نویس فلسفه حسابرسی خلاصه کتاب جزوه دست نویس فلسفه حسابرسی رفتن به سایت اصلی خلاصه کتاب + جزوه دست نویس فلسفه حسابرسی جزوه دست نویس دانشجو از مباحث کلاس به تعداد 40 صفحه pdf  خلاصه…

  • پاورپوینت معرفی 15 شهر سبز جهان

    پاورپوینت معرفی 15 شهر سبز جهان پاورپوینت شهر سبز چیست دانلود پاورپوینت معرفی 15 شهر سبز جهان پاورپوینت معرفی شهر ها سبز جهان رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت معرفی 15 شهر سبز جهان جهت رشته جغرافیا در قالب 19…

  • پاورپوینت بررسی زندگینامه و آثار نورمن فاستر

    پاورپوینت بررسی زندگینامه و آثار نورمن فاستر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بررسی زندگینامه و آثار نورمن فاستر جهت رشته معماری در قالب 68 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش  …

  • پاورپوینت آشنایی با فلز تیتانیوم

    پاورپوینت آشنایی با فلز تیتانیوم رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آشنایی با فلز تیتانیوم جهت رشته مواد و متالوژی در قالب 16 اسلايد و با فرمت ppt به صورت کامل و جامع و با قابليت ويرايش      …

  • دانلود فایل جوابهای تئوری حسابداری 2

    دانلود فایل جوابهای تئوری حسابداری 2 دانلود فایل جوابهای تئوری حسابداری 2 رفتن به سایت اصلی دانلود فایل جوابهای تئوری حسابداری 2 32 صفحه pdf مناسب دانشجویان ارشد حسابداری

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری بی تفاوتی

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری بی تفاوتی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه بی تفاوتی سازمانی مبانی نظری بی تفاوتی سازمانی پیشینه تحقیق بی تفاوتی سازمانی پیشینه داخلی بی تفاوتی سازمانی پیشینه خارجی بی تفاوتی سازمانی پیشینه پژوهش…

  • دانلود پاورپوينت هنر اسلامي

    دانلود پاورپوينت هنر اسلامي پاورپوینت هنر اسلامی پاورپوینت نقش هنر اسلامی در جهان دانلود پاورپوینت هنر اسلامی دانلود پاورپوینت در مورد هنر اسلامی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت هنر اسلامي جهت رشته ي فقه و الاهيات در قالب 27…

  • پاورپوینت اختلالات اضطرابی

    پاورپوینت اختلالات اضطرابی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اختلالات اضطرابی جهت رشته ی روان شناسی در قالب 20 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       اضطراب حالتی طبیعی در…

  • پاورپوینت کنترل کیفیت در آزمایشگاه بیوشیمی

    پاورپوینت کنترل کیفیت در آزمایشگاه بیوشیمی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کنترل کیفیت در آزمایشگاه بیوشیمی جهت رشته ی پزشکی در قالب 68 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه نظریه های مشکلات رفتاری

    پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه نظریه های مشکلات رفتاری فصل دوم پایان نامه نظریه های مشکلات رفتاری مبانی نظری نظریه های مشکلات رفتاری پیشینه تحقیق نظریه های مشکلات رفتاری پیشینه پژوهش نظریه های مشکلات رفتاری پیشینه نظری نظریه…

  • ابعاد هویت و عوامل موثر بر شکل گیری هویت در نوجوانان و جوانان

    ابعاد هویت و عوامل موثر بر شکل گیری هویت در نوجوانان و جوانان کلمات کلیدی : هویت و ابعاد آن نظریه های هویت مولفه های هویت پایان نامه انواع هویت نظریه هویت اریکسون نظریات شکل گیری هویت هویت یابی در…

  • پاورپوینت کلیات طب سنتی

    پاورپوینت کلیات طب سنتی پاورپوینت کلیات طب سنتی ایران پاورپوینت مروری بر کلیات طب سنتی ایران پاورپوینت مروری بر کلیات طب سنتی پاورپوینت کتاب مروری بر کلیات طب سنتی پاورپوینت کلیات طب سنتی دکتر ناصری رفتن به سايت اصلي دانلود…

  • دانلود چارچوب و مبانی نظری در مورد مزیت رقابتی و انواع آن با فرمت word

    دانلود چارچوب و مبانی نظری در مورد مزیت رقابتی و انواع آن با فرمت word رفتن به سايت اصلي خرید و دانلود فصل دوم پایان نامه و ادبیات نظری مزیت رقابتی و انواع آن با فرمت docx در قالب 54…

  • تاثیر تحولات جامعه سوریه و جابجایی در ارکان قدرت بر دگرگونی در ژئوپلیتیک شیعه و تاثیر بر منافع ملی ایران

    تاثیر تحولات جامعه سوریه و جابجایی در ارکان قدرت بر دگرگونی در ژئوپلیتیک شیعه و تاثیر بر منافع ملی ایران کلمات کلیدی : پایان نامه بحران سوریه پایان نامه در مورد سوریه نقش ایران در بحران سوریه جابجایی قدرت در…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تعمیم برند

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تعمیم برند مبانی نظری تعمیم برند دانلود مبانی نظری تعمیم برند پیشینه تحقیق تعمیم برند ادبیات نظری تعمیم برند فصل دوم پایان نامه تعمیم برند مبانی نظری و پیشینه تحقیق تعمیم برند ادبیات و مبانی…

  • پاورپوینت سیستم های شمارنده ترافیک traffic counter & footfall VC4000

    پاورپوینت سیستم های شمارنده ترافیک traffic counter & footfall VC4000 رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت سیستم های traffic counter جهت رشته مهندسی کامپیوتر  در قالب ۳۲ اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش…

  • دانلود چارچوب و مبانی نظری سیستم های اطلاعاتی و مدیریت آن با فرمت word

    دانلود چارچوب و مبانی نظری سیستم های اطلاعاتی و مدیریت آن با فرمت word رفتن به سايت اصلي خرید و دانلود فصل دوم پایان نامه سیستم های اطلاعاتی و مدیریت آن با فرمت docx در قالب 79 صفحه ورد بصورت…

  • مدلی تلفیقی برای ارتقاء کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی از طریق کیفیت سنجی مستمر خدمات و رضایت سنجی ادواری مشتریان

    مدلی تلفیقی برای ارتقاء کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی از طریق کیفیت سنجی مستمر خدمات و رضایت سنجی ادواری مشتریان ارتقاء کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی کیفیت سنجی مستمر خدمات و رضایت سنجی ادواری مشتریان رضایت سنجی خدمات الکترونیکی کیفیت سنجی بانکداری…