بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

مقاله عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج
مقاله قاعده نفی عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج در فقه
مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج
مفهوم و رابطه عسر و حرج
قاعده نفی العسر و الحرج
عسر و حرج در قران
عسر و حرج در روایات

رفتن به سایت اصلی

دانلود مقاله رشته حقوق

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

 

 

 

 

چکیده

قواعد فقهی، گزاره هایی هستند که در بابهای مختلف فقه کاربرد فراوان و در استنباط نهایی احکام تأثیر بسزایی دارند. قاعده نفی حرج، از جمله این قواعد است که با استناد به آن، هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع شده و امتثالش لازم نیست. به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند.

در این نوشتار، ضمن بررسی مفهوم و رابطه عسر و حرج، دلیلهای این قاعده اعم از آیات، روایات، اجماع و عقل به تفصیل بررسی و میزان دلالت آنها تشریح شده است.

 

 

 

واژگان کلیدی:

قاعده فقهی

عسر و حرج

فقه

علت

حکمت

 

 

 

 

 

مقدمه

از جمله قاعده های فقهی که در بابهای مختلفی مانند نماز، روزه و حج جریان دارد و به آن استناد می شود، قاعده نفی حرج است؛ آن هم در هنگامی که تکلیفی موجب زحمت و مشقت شدید مکلف شود.توضیح اینکه هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع می شود و امتثالش لازم نیست؛ برای مثال، شخصی جراحتی در دستش ایجاد شده است و انجام وضو موجب زحمت و درد شدید وی می شود، در این هنگام، شستن دست بر چنین فردی واجب نیست.

 

به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند؛ بدین معنا که مثلاً طبق آیه شریفه (کتب علیکم الصیام)، روزه واجب است ـ چه حرجی و طاقت فرسا باشد و چه نباشد ـ قاعده نفی حرج، این اطلاق را محدود می کند؛ در نتیجه، روزه حرجی واجب نیست.در کتابهای قواعد و نوشته های فقهی، از این قاعده تحت عنوان «قاعده نفی العسر و الحرج» نام برده می شود. اگرچه این قاعده درابواب مختلف فقه جاری می شود و در موارد زیادی مورد نیاز فقیه است، در کمتر کتابی به صورت مستقل مورد بحث و بررسی قرارگرفته است؛ لذا به نظر می رسد که زوایای گوناگون آن مورد کاوش قرار گیرد.

دراین نوشتار، دلیل هایی که فقیهان بر این قاعده اقامه کرده اند، ذکر شده و جوانب مختلف آنها مورد بحث و بررسی قرار می گیرد؛ ضمن آنکه قبل ازطرح اصل مسئله، چند موضوع مربوط به قاعده را مطرح می کنیم.

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

چکیده 2

واژگان کلیدی: 2

مقدمه 2

1ـ مفهوم عسر و حرج 3

2ـ رابطه ی عسر و حرج 4

به عقیده ایشان، تکالیف از نظر میزان سهولت و عسر، درجاتی به شرح زیر دارد: 5

3. بررسی دلیلهای قاعده نفی عسر و حرج 7

3ـ1. آیات 7

دو اشکال نسبت به این دیدگاه مطرح شده است که آنها را بررسی می کنیم: 9

3ـ شیخ طوسی در بحث تیمم می فرماید: 10

علت و حکمت 11

مرحوم طبرسی می نویسد: 14

2ـ محقق حلّی در بحث نماز قضا می فرماید: 15

3ـ2ـ روایات 17

در این روایت، نفی حرج علت حکم قرار داده شده است. 19

3ـ3- اجماع 20

3ـ4ـ دلیل عقلی 21

کتاب شناسی 22

 

 

 

 

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تحلیل رفتار متقابل

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تحلیل رفتار متقابل کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه تحلیل رفتار متقابل مبانی نظری تحلیل رفتار متقابل پیشینه تحقیق تحلیل رفتار متقابل پیشینه داخلی تحلیل رفتار متقابل پیشینه خارجی تحلیل رفتار متقابل پیشینه پژوهش…

  • بررسی رفتار ستونهای مشبک بست دار تحت بارگذاری جانبی

    بررسی رفتار ستونهای مشبک بست دار تحت بارگذاری جانبی بارگذاری جانبی رفتار هیسترزیس ستونهای مشبک بست دار بررسی رفتار ستونهای مشبک بست دار تحت بارگذاری جانبی رفتار هیسترزیس ستون بست دار دانلود مقالات عمران دانلود مقالات رشته عمران رفتن به…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات 55 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات 55 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات مبانی نظری آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشینه تحقیق آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشینه پژوهش…

  • بررسی فقهی و قانونی بهره از ارث اطفال خاص

    بررسی فقهی و قانونی بهره از ارث اطفال خاص دانلود مقاله سهم الارث فرزندان خاص دانلود مقاله سهم الارث فرزند نامشروع سهم الارث فرزند مورد ملاعنه سهم الارث فرزند ناشی از شبهه دانلود مقاله سهم الارث فرزند انکار شده سهم…

  • پاورپوینت کتاب اصول طراحی پایگاه داده ها از رانکوهی

    پاورپوینت کتاب اصول طراحی پایگاه داده ها از رانکوهی پاورپوینت کتاب طراحی پایگاه داده رانکوهی پاورپوینت اصول طراحی پایگاه داده ها پاورپوینت اصول طراحی پایگاه داده پیام نور پاورپوینت اصول طراحی پایگاه داده رانکوهی پاورپوینت اصول طراحی پایگاه داده رابطه…

  • تبعات منفی بی قیدی و بدحجابی بر فرآیند رشد و تکامل انسان

    تبعات منفی بی قیدی و بدحجابی بر فرآیند رشد و تکامل انسان دانلود پایان نامه بدحجابی دانلود پایان نامه پیامدهای بدحجابی تبعات منفی بی قیدی و بدحجابی تاثیر بدحجابی بر فرآیند رشد انسان تاثیر بدحجابی بر فرآیند تکامل انسان رفتن…

  • پاورپوینت مبانی سازمان ها و مدیریت

    پاورپوینت مبانی سازمان ها و مدیریت دانلود پاورپوینت مبانی سازمان ها و مدیریت دانلود پاورپوینت درمورد مبانی سازمان ها و مدیریت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مبانی سازمان ها و مدیریت جهت رشته مدیریت در قالب 281 اسلاید و…

  • پاورپوینت ارئه دهنده راهکارهایی براي جذب دانش آموزان به نماز

    پاورپوینت ارئه دهنده راهکارهایی براي جذب دانش آموزان به نماز پاورپوینت جذب دانش آموزان به نماز دانلود پاورپوینت جذب دانش آموزان به نماز پاورپوینت درباره جذب دانش آموزان به نماز رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت ارئه دهنده راهکارهایی براي…

  • دانلود تحقیق تعاریف فناوری اطلاعات با فرمت ورد

    دانلود تحقیق تعاریف فناوری اطلاعات با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی تعاریف فن آوری اطلاعات با فرمت docx در قالب 42 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد  …

  • انواع اضطراب و نظریه های اضطراب

    انواع اضطراب و نظریه های اضطراب نظریه های اضطراب سبب شناسی و درمان اضطراب چگونگی اندازه گیری اضطراب تحقیق درباره اضطراب تعریف نظری اضطراب شناختی و جسمانی تعریف عملیاتی اضطراب شناختی و جسمانی رفتن به سايت اصلي هدف از این…

  • پاورپوینت و ارائه کامل دیود (Diode)

    پاورپوینت و ارائه کامل دیود (Diode) دانلود پاورپوینت دیود دانلود پاورپوینت Diode دانلود پاورپوینت دوقطبی الکتریکی دانلود پاورپوینت مدارات یکسو ساز پدیده های Diffusion و Drift تبدیل جریان متناوب به جریان مستقیم دانلود پاورپوینت و ارائه کامل دیود رفتن به…

  • دانلود پاورپوینت معرفی انواع میراگر در سازه

    دانلود پاورپوینت معرفی انواع میراگر در سازه رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت معرفی انواع میراگر در سازه جهت رشته عمران در 46 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       میراگر…

  • پاورپوینت بررسی مرفولوژی و ریخت شناسی ذرت

    پاورپوینت بررسی مرفولوژی و ریخت شناسی ذرت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بررسی مرفولوژی و ریخت شناسی ذرت جهت رشته کشاورزی و زراعت در قالب 58 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش…

  • پاورپوینت درباره زخم بستر

    پاورپوینت درباره زخم بستر پاورپوینت زخم بستر چیست پاورپوینت زخم بستر در پزشکی دانلود پاورپوینت زخم بستر پاورپوینت انواع زخم بستر پاورپوینت درمان زخم بستر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت زخم بستر جهت رشته پزشکی در قالب 38 اسلاید…

  • پاورپوینت دوره آموزشی فرهنگ سازمانی

    پاورپوینت دوره آموزشی فرهنگ سازمانی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت دوره آموزشی فرهنگ سازمانی جهت رشته مدیریت در قالب 52 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       مقدمه فرهنگ سازماني موضوعي…

  • مقاله دکتری حقوق بین الملل عمومی با عنوان حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات در نظام حقوقی دریاها

    مقاله دکتری حقوق بین الملل عمومی با عنوان حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات در نظام حقوقی دریاها حقوق بین الملل کنوانسیون 1982 نظام حقوقی دریاها اختلافات بین المللی دانلود مقالات حقوق بین الملل عمومی حل و فصل مسالمت آمیز…

  • پروپوزال تشخیص نفوذ با تکنیکهای داده کاوی

    پروپوزال تشخیص نفوذ با تکنیکهای داده کاوی تشخیص نفوذ با داده کاوی تشخیص نفوذ با تکنیکهای داده کاوی سیستم های تشخیص نفوذ بر پایه داده کاوی تشخیص نفوذ در شبکه با استفاده از داده کاوی تشخیص نفوذ با الگوریتمهای داده…

  • بررسی انواع ساختارهای سازمانی

    بررسی انواع ساختارهای سازمانی تحقیق ساختار سازمانی تحقیق در مورد ساختار سازمانی تحقیق درباره ساختار سازمانی ابعاد ساختار سازمانی انواع ساختارهای سازمانی گروه بندی واحدهای سازمانی رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی انواع ساختارهای سازمانی می باشد.  …

  • پاورپوينت آشنایی با سیمای روزه داران در قرآن

    پاورپوينت آشنایی با سیمای روزه داران در قرآن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت آشنایی با سیمای روزه داران در قرآن جهت رشته معارف اسلامی در قالب 24 اسلايد و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با…

  • پروپوزال تاثیر اجرای روش کارت امتیازی متوازن در ارزیابی عملکرد بانک

    پروپوزال تاثیر اجرای روش کارت امتیازی متوازن در ارزیابی عملکرد بانک ارزیابی عملکرد در بانک ارزیابی عملکرد کارکنان بانک ملت شاخص های ارزیابی عملکرد بانک ارزیابی عملکرد کارکنان با کارت امتیازی متوازن ارزيابي عملكرد سازمان با روش كارت امتيازي متوازن…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق بیمه و رتبه بندی در بیمه 78 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق بیمه و رتبه بندی در بیمه 78 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری بیمه پیشینه تحقیق بیمه مبانی نظری رتبه بندی در بیمه پیشینه تحقیق رتبه بندی در بیمه مبانی نظری بیمه و رتبه بندی…

  • سرقت حدی در حقوق کیفری

    سرقت حدی در حقوق کیفری پایان نامه سرقت مستوجب حد دانلود پایان نامه سرقت مستوجب حد سرقت مستوجب حد واکنش های کیفری قانونی به سرقت واکنش های کیفری فقهی به سرقت واکنش های کیفری به سرقت مستوجب حد حد سرقت…

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری هوش فرهنگی

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری هوش فرهنگی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه هوش فرهنگی مبانی نظری هوش فرهنگی پیشینه تحقیق هوش فرهنگی پیشینه داخلی هوش فرهنگی پیشینه خارجی هوش فرهنگی پیشینه پژوهش هوش فرهنگی پیشینه نظری…

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری هوش هیجانی

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری هوش هیجانی کلمات کلیدی : پیشینه تحقیق هوش هیجانی پیشینه خارجی هوش هیجانی پیشینه در مورد هوش هیجانی پیشینه پژوهشی هوش هیجانی پیشینه داخلی هوش هیجانی پیشینه نظری هوش هیجانی مبانی نظری هوش…

  • دانلود چارچوب و مبانی نظری در مورد حسابرسی و تقاضا برای خدمات آن با فرمت word

    دانلود چارچوب و مبانی نظری در مورد حسابرسی و تقاضا برای خدمات آن با فرمت word رفتن به سايت اصلي خرید و دانلود فصل دوم پایان نامه و ادبیات نظری درباره حسابرسی و تقاضا برای خدمات آن با فرمت docx…

  • پاورپوینت دیوارپوش در ساختمان

    پاورپوینت دیوارپوش در ساختمان رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت دیوارپوش در ساختمان جهت رشته ی معماری در قالب 22 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       از نخستین روزی…

  • پاورپوینت مباحث پیشرفته در مدیریت ریسک

    پاورپوینت مباحث پیشرفته در مدیریت ریسک دانلود پاورپوینت مباحث پیشرفته در مدیریت ریسک حوزه های در حال تغییر در مدیریت ریسک مدیریت ریسک مالی ریسک نوسان قیمت کالاها ریسک نرخ بهره ریسک نوسان نرخ جاری ارز مدیریت ریسک های مالی…

  • پاورپوینت آموزش تدریس حرف ف

    پاورپوینت آموزش تدریس حرف ف رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش تدریس حرف ف به کودکان کلاس اول ابتدایی در قالب 13 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       این…

  • پاورپوینت فصل چهاردهم کتاب تئوري و طراحي سازمان (جلد دوم) تألیف ریچارد ال دفت ترجمه پارساییان و اعرابی

    پاورپوینت فصل چهاردهم کتاب تئوري و طراحي سازمان (جلد دوم) تألیف ریچارد ال دفت ترجمه پارساییان و اعرابی پاورپوینت روابط بین سازمانی پاورپوینت فصل چهاردهم کتاب تئوري و طراحي سازمان (جلد دوم) تألیف ریچارد ال دفت ترجمه پارساییان و اعرابی…

  • پاورپوينت بیمه تامین اجتماعی

    پاورپوينت بیمه تامین اجتماعی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت بیمه تامین اجتماعی جهت رشته مديريت قالب 42 اسلايد و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابليت ويرايش         ماده‌ 3 - كارفرمايان‌ موظ‌فند…

  • دانلود تحقیق معیارهای سودآوری بانک ها با فرمت ورد

    دانلود تحقیق معیارهای سودآوری بانک ها با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی معیارهای سودآوری بانک ها با فرمت docx در قالب 22 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد…

  • پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ۲۶ سوالی

    پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ۲۶ سوالی کلمات کلیدی : پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت pdf تفسیر پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت استانداردسازی پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت دانلود پرسشنامه…

  • پاورپوینت مبانی سازمان و مدیریت

    پاورپوینت مبانی سازمان و مدیریت دانلود پاورپوینت مبانی سازمان و مدیریت پاورپوینت مبانی سازمان و مدیریت و مزایای آن پاورپوینت مبانی و مدیریت و اجرای آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مبانی سازمان و مدیریت جهت رشته ی مدیریت…

  • پاورپوینت روش های ثبت و گزارش نویسی

    پاورپوینت روش های ثبت و گزارش نویسی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت روش های ثبت و گزارش نویسی جهت رشته پرستاری در قالب ۱۶ اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه یادگیری

    پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه یادگیری کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه یادگیری مبانی نظری یادگیری پیشینه تحقیق یادگیری پیشینه داخلی یادگیری پیشینه خارجی یادگیری پیشینه پژوهش یادگیری پیشینه نظری یادگیری ادبیات نظری یادگیری چارچوب نظری یادگیری…